Hrvatske vode
 
Nomogrami za proračun funkcionalnosti tehničkih ribljih staza na malim pragovima
Nomograms for calculating the funcionality of technical fish passes on small sills

Eva Ocvirk, Gordon Gilja, Damjan Bujak, Antonija Cikojević, Dušan Jelić

 

 

Sažetak/Abstract: 

Izgradnja bioloških staza (u inženjerskoj praksi uobičajeno ribljih staza) u određenoj mjeri umanjuje negativne ekološke utjecaje gospodarskog razvoja i omogućuje ostvarivanje uzdužne povezanosti vodotoka koja je ključna za zadovoljenje migracijskih potreba vodnih organizama. Tehničke riblje staze su od najčešće korištenih tipova ribljih staza za uzvodnu migraciju riba. Cilj ovog rada bio je izvesti nomograme za provedbu direktnog proračuna funkcionalnosti u postupku projektiranja tehničkih ribljih staza. S obzirom na riblje vrste na području RH u ovom radu su analizirana dva tipa: bazenske riblje staze i riblje staze s vertikalnim otvorima. Za funkcioniranje tehničkih ribljih staza najvažniji parametri su: dubina vode, kritična brzina tečenja u prolazima, osiguranje minimalnog protoka i volumetrijska disipacija snage u definiranim granicama. Za potrebe provedbe istraživanja izrađeni su fizički model u laboratoriju i numerički model u OpenFOAM-u. Na temelju provedenih istraživanja definirane su osnovne preporuke za projektiranje geometrije ribljih staza u hidrauličkim uvjetima određenim ribljim vrstama na području Republike Hrvatske.

The construction of biological passes (usually fish passes in engineering practice) reduces, to a certain degree, negative ecological impacts of economic development and enables the achievement of longitudinal watercourse connectivity that is vital for meeting migratory needs of water organisms. Technical fish passes are one of the most used types of fish passes for upstream fish migration. The goal of the paper was to derive nomograms for implementing direct calculations of functionality in the technical fish pass design procedure. Considering fish species in the area of the Republic of Croatia, the paper analysed two types: basin fish passes and fish passes with vertical openings. The most important parameters for technical fish pass functionality are water depth, critical flow velocity, ensuring minimum flow and volumetric energy dissipation within defined limits. For investigation purposes, a physical model in the lab and a numerical model in OpenFOAM were developed. Based on the conducted investigation, basic recommendations for designing fish pass geometry in hydraulic conditions determined by fish species in the area of the Republic of Croatia were defined.

Kategorija: 
Stručni članak / Professional Paper
Ključne riječi/Key words: 

tehničke riblje staze, fizički model, OpenFOAM, nomogram

technical fish passes, physical model, OpenFOAM, nomogram

Podaci o autorima/Authors affiliations: 

Navedeno u članku

Literatura/References: 

Navedeno u članku